Yaşlıların bakımında Aile Bireylerinin Rolü
Yaşlıların bakımında aile bireylerinin rolüYaşlıların evde bakımında profesyonel hizmet sunuculardan daha çok aile bireyleri ve gönüllüler rol üstleniyor. Evde bakımın sağlık ve sosyal bakım sistemlerinde vazgeçilmez bir hizmet sunum modeli olarak yerleştiği, profesyonel hizmet sunumunun son derece yaygın olduğu ülke örneklerinde bile durum farklı değil. Amerika Birleşik Devletleri’nde 1997 yılında yapılan bir ulusal araştırma hanelerin yaklaşık yüzde 25’inde en az bir bakım veren olduğunu ortaya koydu.
Unutulmaması gereken önemli bir nokta en yakın bir aile bireyi dahi olsa bazı sağlık problemlerinin ortaya çıkması durumunda mutlaka profesyonel destek alınması gerektiği. Ayrıca yaşlılıkla çıkabilecek problemlerin sadece fizyolojik değişimler ya da hastalıklardan ibaret olmadığı, olası psikolojik ihtiyaçların karşılanmasının da son derece önemli olduğu göz ardı edilmemeli. Dolayısıyla profesyonel evde bakım hizmetlerin mutlaka yaygınlaştırılması, bakım veren aile bireylerinin ve gönüllülerin profesyonellerce desteklenmesi ve gözlemlenmesi gerekiyor.
Evde gerekli ortamı yaratmak ve güvenlik
Yaşlıların evde bakımı için en öncelikli gerekliliklerden biri günlük yaşam aktivitelerini ve ihtiyaçlarını herhangi bir bağımlılık olmadan ya da minimum yardım ile sürdürebilmelerini sağlayacak bir ortam yaratmak. Yaşlılıkla beraber gerçekleşen fizyolojik değişiklikler evde kullandığımız bazı mobilyalarda, mutfak ve banyo gibi mekanlarda yeni düzenlemeler yapmamızı gerektirebilecek. Bu düzenlemeler yaşlının kendine yetebilmesini ve daha kolay bir günlük yaşam sürdürmesini sağlamanın yanı sıra evdeki yaşlının güvenliğini sağlamak için de son derece önemli.
Evdeki yaşlıların yaşam kalitesini yükseltebilmek, onlara konforla beraber güvenli çevre de sağlayabilmek için yapılacak düzenlemeler ve alınacak önlemlerin yanı sıra bu amaçla kullanılabilecek ürün ve ekipmanları da araştırmak gerekiyor. Örnek olarak klozet kullanımını kolaylaştıracak bir klozet yükseltici ya da klozetin çevresine yerleştirilebilecek tutunma barları bu günlük aktivitenin herhangi bir yardım almadan gerçekleştirilmesini kolaylaştıracağı gibi düşme riskine karşı da bir önlem olacak. Maalesef ülkemizde bu ihtiyaçların karşılanabilmesi için hizmet sunan profesyonel kurum sayısı neredeyse yok denecek kadar az. İhtiyaç sahibi aileler nereden çözüm bulabileceklerini bilemiyor, hatta bu imkanların varlığından bile haberdar olamıyor.
Gerekli ortamı yaratabilmek için en önemli konulardan biri olan evde yaşlı ve hasta güvenliği gelişmiş ülkelerde başlı başına bir uzmanlık konusu olarak ele alınıyor. Aşağıda yalnızca bazı ana başlıklar olarak yer alan bu konuyla ilgili riskler ve alınması gereken önlemler detaylı olarak sıralandığında şüphesiz oldukça uzun bir liste oluşturacaktır.
- Banyo ve tuvalette oluşabilecek kaza riskleri
- Mutfakta oluşabilecek riskler
- Elektrikli aletlerin kullanımında ve elektrik tesisatı ile ilgili riskler
- Uygun olmayan zemin koşulların oluşturabileceği riskler
- Merdivenlerde ve acil durumlarda kaçış sırasında oluşabilecek riskler
- Tedavi ve bakım için herhangi bir tıbbi cihaz, ekipman kullanımı söz konusu ise bu cihazların yanlış kullanımı, performanslarındaki yetersizlik, teknik bakım ve kontrollerinin düzenli olarak yapılmamasının oluşturacağı riskler
- İlaç kullanımında oluşabilecek hatalar
- Ev ortamında uygun koşulların sağlanmaması ve eğitim eksikliği nedeniyle günlük aktivitelerin gerçekleştirilmesinde oluşabilecek riskler